India winnaar van oorlog in Afghanistan
Vandaag is in Den Haag de conferentie over Afghanistan begonnen. Natuurlijk zijn we een beetje trots dat de wereld een aantal dagen naar ons land kijkt en nóg trotser zijn we over het feit dat de huidige Amerikaanse regering uitgerekend het Nederlandse Afghanistan-beleid tot voorbeeld heeft genomen.
Dat hebben we waarschijnlijk te danken aan Hillary Clinton, die in een vorig leven als presidentsvrouw al eens Nederland als voorbeeld stelde toen ze ons (inmiddels afgeschafte) ziekenfondssysteem in de VS probeerde in te voeren. Enigszins cynisch wil ik er aan toevoegen dat deze mislukking voor meer Amerikaanse slachtoffers heeft gezorgd dan de oorlog in Afghanistan, maar dit terzijde.
De huidige regering van de VS wil een ‘realistischer’ beleid ten aanzien van de oorlog in Afghanistan, daarmee toegevend dat men de afgelopen 7 jaar dit niet gehad heeft. Overigens is het een stuk lastiger gebleken om dit nieuwe beleid inhoud te geven. Men stuurt meer militairen die minder moeten gaan vechten. Men wil zich meer richten op Afghanistan terwijl men tegelijkertijd (eindelijk) toegeeft dat het echte probleem Pakistan is. Men wil meer samenwerking met de internationale gemeenschap op de voorwaarde dat deze het nieuwe beleid van de Amerikanen uitvoert, steunt en betaald. Men heeft niet meer tot doel het opbouwen van een democratisch welvarend Afghanistan maar men wil tegelijkertijd meer nadruk op de opbouwmissie ipv de vechtmissie. De tegenstrijdigheden van het nieuwe beleid zijn zo evident dat het slagen bij voorbaat al onmogelijk wordt.
De oorlog in Afghanistan is nooit echt gepland. Feitelijk was het een instinctieve reactie op de aanslag op het WTC, die Amerika ‘dwong’ in te grijpen. De gevolgen van dit ingrijpen zijn nooit goed doordacht en ook de opmerkingen die vlak voor de huidige conferentie gemaakt zijn, geven aan dat dit hiaat nog altijd niet goed gevuld wordt.
Zo hebben we in Afghanistan in theorie twee vijanden. De eerste is de Taliban, maar de vijand die de aanleiding was voor het huidige conflict noemen we Al Qaida. De laatstgenoemde vijand was oorspronkelijk een bondgenoot toen we nog in de Koude Oorlog zaten en Afghanistan in de Russische invloedssfeer viel. In een operatie die uitgevoerd werd door de Pakistaanse geheime dienst werden de opstandelingen getraind, gefinancierd en bewapend. Zelfs de Taliban, die weliswaar nooit door het Westen gesteund is, is ontstaan uit groepen die wel onder het Amerikaans-Pakistaanse programma vielen.
In de bovenstaande alinea kunnen we de overbekende reden lezen waarom de VS deze groeperingen eerst wel, maar nu niet meer, steunt. En we zijn gewend de wereld vanuit deze kant te bekijken en te verklaren, waarmee meteen een deel van ons probleem duidelijk wordt. Want het waren niet alleen de Amerikanen die de opstandelingen in Afghanistan steunde, dit werd uitgevoerd door de Pakistaanse geheime dienst. In onze eenvoud zijn we ervan uitgegaan dat zij dezelfde motivatie als de VS hadden (het Oost-West conflict) waardoor het ons een beetje rauw op het dak valt dat zij deze groepen zijn blijven steunen. En nog steeds steunen.
De reden waarom Pakistan de opstandelingen steunde had niets te maken met de Koude Oorlog. Dat deze historische periode is afgelopen heeft dan ook niets veranderd aan de motivatie van Pakistan, en dus ook niet aan het beleid. Pakistan steunde de opstandelingen van Afghanistan vanwege haar conflict met India. En aangezien dit conflict nog altijd bestaat heeft Pakistan nog altijd dezelfde motivatie om de Taliban en Al Qaida te steunen.
Nu zal een enkeling zeggen dat Pakistan een bondgenoot van ons is die haar best doet maar zij door onmacht de Taliban/Al Qaida niet zou kunnen verslaan. We horen over streken waar het Pakistaanse leger niet zou 'durven' opereren. Dit ondanks het feit dat men kernwapens bezit en één van de grootste legers op aarde heeft.
Dat dit niet waar kan zijn kunnen we zelf bedenken. De Taliban vecht al 7 jaar met de internationale gemeenschap. De hoeveelheid wapens en munitie die daarbij gebruikt zijn, is zo groot dat deze niet per ezel of kameel de bergen in gesmokkeld kan zijn. Ook de herkomst van haar wapens/munitie (China/Korea) maakt dit onmogelijk. De wapens van de Taliban worden in dezelfde havens van Pakistan geleverd als de wapens van haar tegenstanders en wel op zulke schaal dat volledige geheimhouding onmogelijk is. Het argument dat het Pakistaanse leger niet in de tribal areas kan/durft optreden geldt natuurlijk niet in kustzone en de routes van deze havens naar Waziristan en Afghanistan.
Nu is het niet zo dat de hele Pakistaanse overheid de Taliban steunt. Sinds het begin van de internationale bemoeienis in Afghanistan zien we de veiligheidsdiensten van Pakistan steeds meer uiteenvallen in twee kampen. Het kamp van de traditionele pro-Taliban strategie, en het kamp dat graag toenadering zoekt met het Westen. Het is niet overdreven om te stellen dat Pakistan al een tijdje bezig is een burgeroorlog uit te vechten, waarvan het bekendste slachtoffer Benezir Bhutto is.
Deze burgeroorlog is een rechtstreeks gevolg van onze ingreep in Afghanistan. Een ongewenst resultaat waar inmiddels oog voor is, zonder dat men over de diepere oorzaak (het conflict tussen India en Pakistan) iets te melden heeft. In zekere zin is ook de aanslag die in Mombai uitgevoerd is, en volgens de Indiase regering het werk was van één van de strijdende partijen uit de Pakistaanse burgeroorlog, dus ook het resultaat van onze wens om Afghanistan te stabiliseren. Onvoorziene gevolgen waar de VS in 2002 nooit bij stil hebben gestaan.
Voor onze inspanningen in Afghanistan heeft het bovenstaande verstrekkende gevolgen. Zo is het onmogelijk om de tegenstander te verslaan zolang deze gesteund wordt door één van de partijen in Pakistan. Ook betekent iedere stabilisatie in Afghanistan per definitie destabilisatie van Pakistan. En we moeten ons dus gaan afvragen wat veiliger is; anarchie in Afghanistan en een stabiel Pakistan, of een stabiel Afghanistan en een anarchie in (het veel grotere en machtiger) Pakistan?
Een succesvolle Afghaanse operatie kon wel eens een groter probleem veroorzaken dan een mislukte operatie. Want dat het pro-Taliban kamp in Pakistan in het nauw zit en rare sprongen maakt is iedere dag duidelijker aan het worden.
Benezir Bhutto is wel het bekendste slachtoffer van deze strijd, maar er zijn meer illustere mensen omgekomen. Zo heeft men Osama Ben Laden al enkele jaren geleden om weten te brengen. Hier een foto van de door de Pakistaanse geheime dienst vermoorde Osama, met daaronder een video waarin de vermoorde Bhutto uitlegt wie deze moord heeft gepleegd.*)
klik op de afbeelding om deze te vergroten
Aartsvijand India is strategisch de grootste winnaar van onze militaire inspanningen in Afghanistan. Voordat wij Afghanistan binnenvielen was het India dat met de Taliban streed. Dat deed zij door de warlords die wij de verzamelnaam ‘de Noordelijke alliantie’ gegeven hebben, materieel en financieel te steunen. Dezelfde warlords helpen ons in de huidige strijd, waardoor we feitelijk het werk van de Indiase geheime dienst hebben overgenomen. De Pakistanen zijn dus niet helemaal gek als ze de opstandelingen in Afghanistan steunen. Men kon weliswaar niet voorkomen dat de pro-Indiase regering van Karzai op haar positie is gekomen, maar men kan wel voorkomen dat deze regering effectief kan regeren.
Een ander voordeel voor Pakistan van de voortdurende strijd tussen de Taliban en India is het feit dat de partijen elkaar niet alleen in Afghanistan bestrijden, maar ook in Kashmir. En zo komen we langzamerhand bij de echte oorzaak van het huidige conflict. Voordat er werkelijk vrede in Afghanistan mogelijk is, moet er eerst een geslaagde Kashmir-conferentie gehouden worden.
Een oplossing van dit onderliggende conflict is een voorwaarde voor vrede in Afghanistan. Pakistan wil het verdeelde Kashmir in haar geheel (en de bevolking van Kashmir is het hier mee eens), India weigert een referendum hierover uit te schrijven, zoals een VN resolutie uit 1949 haar hiertoe opdraagt. Pakistaanse steun voor de opstandelingen in Kashmir is hetzelfde als steun aan de opstandelingen in Afghanistan. Het zijn immers dezelfde opstandelingen.
Voor veel Pakistanen is hierdoor de Westerse inval in Afghanistan feitelijk de grootste bedreiging sinds haar onafhankelijkheid. Zolang deze inval niet gepaard gaat met forse druk op India de resolutie uit 1949 eindelijk uit te voeren, blijft het Pakistaanse belang hetzelfde als vóór de inval en kan de Taliban nog steeds op haar steun rekenen.
Dat is niet terroristisch, Islamitisch of anti-Westers, maar verstandig strategisch beleid. Tenslotte hebben we zelf dezelfde groeperingen vanwege strategische redenen gesteund tijdens de Koude Oorlog, en hebben we dus meer gemeen met de Pakistaanse ‘extremisten’ dan we vaak willen weten…
*) Bhutto wijst een infiltrant van de ISI (Pakistaanse geheime dienst) aan; Ahmed Omar Saeed Sheikh. Luitenant Generaal Mahmoud Ahmed van de ISI zou hem de opdracht hebben gegeven. Omar Sheikh heeft volgens sommige bronnen op de vooravond van 9/11 een bedrag van 100.000 dollar aan Mohammed Atta (hoofdverdachte van deze aanslag) gegeven. Dezelfde bronnen stellen dat dit geld van de ISI afkomstig is en dat de aanslag van 9/11 dus door Pakistaanse geheime dienst zou zijn gefinancierd.
De Britse Omar Sheikh zit in Pakistan sinds 2002 vast voor de moord op de journalist Daniel Pearl, zijn doodstraf is al 32 keer uitgesteld, de laatste keer definitief.











