nog1.web-log.nl

Nog een weblog. Alsof je niet genoeg te doen hebt.

De schuld van het slachtoffer

Enerzijds ben ik wel jaloers op Yoani, want mijn weblog krijgt geen 4000 reacties per bericht. Alleen het feit dat ze je oppakken en mishandelen is wat minder.

Want Yoani Sánchez heeft een weblog dat Generación Y heet. En waar je in Nederland hooguit dreigementen van Bumastemra hoeft te verwachten, ligt dat in Cuba toch een beetje anders. Helemaal als je zo onverstandig bent om geen blad voor je toetsenbord te dulden.

Yoani is net, na te zijn blauwgeslagen, weer vrijgelaten, zoals we kunnen lezen op haar blog. Want de strategie van de Cubaanse overheid blijkt niet alleen voor leuke onderwerpen voor een weblogartikel te zorgen, maar ook voor genoeg publiek dat geïnteresseerd is. Nu ben ik niet geschoold in het pr-beleid van een dictatuur, maar het lijkt me allemaal een averechts effect te hebben.

De schuld van het slachtoffer

Na een aanval, zijn er bepaalde kortzichtigen die de schuld aan het slachtoffer geven voor wat er is gebeurd. Als een vrouw is verkracht, legt iemand uit dat haar rok te kort was of dat ze provocerend liep. Als het om een roof gaat, wijzen sommigen dat de hebzucht van de dader werd gewekt door de heldere flitsende handtas of oorbellen. Als dit geweld het gevolg is van politieke repressie, dan zijn er die beweren dat onzorgvuldigheid de oorzaak was van zo'n hard antwoord. Het slachtoffer voelt zich door deze houding dubbel mishandeld.

lees (in het Spaans) verder 

Erekat: We seek state on '67 borders

The Palestinian Authority is considering asking the UN Security Council to recognize the existence of a Palestinian state along the 1967 lines with its capital in east Jerusalem, top PA negotiator Saeb Erekat told the Palestinian Al-Ayyam newspaper in an interview published Saturday.

Erekat said that, in light of the long-stalled negotiations with Israel, the PA was currently busy enlisting the support of various countries for such a move. The Palestinians have already received the backing of Arab nations, and Erekat said he believed that Russia and UN Secretary General Ban Ki-moon would also support the call.

lees verder

Lijstjes in het Louvre

Het is weer de tijd van het jaar dat we verlanglijstjes gaan maken. Ongeacht of dit voor de traditionele Sint of de commerciële Santa is, verlanglijstjes horen erbij. Net als boodschappenlijstjes om de taaitaai en de kerstballen niet te vergeten.

En voor de mensen die dit maar een stompzinnige bezigheid vinden, heb ik een verrassing. In het Louvre  heeft de Italiaanse schrijver Umberto Eco een tentoonstelling samengesteld over het culturele fenomeen lijstjes. Ze bestaan namelijk al heel lang. Eco noemt in een interview met Der Spiegel Homerus, die in  een lange lijst de legers en aanvoerders opsomt die bij Troje oorlog voeren. Homerus plaatsen we meestal in de 8e eeuw voor Christus.

Uit dezelfde historische periode, maar niet door Eco genoemd, komt het Bijbelboek Numeri, dat weinig meer is dan een lijst met Joodse stammen, hun aanvoerders en het gebied dat ze bevolkten.

Eco wijst erop dat ook in moderne literatuur vaak lijstjes gebruikt worden. Hij noemt James Joyce als voorbeeld, die in Ulysses een lijst met voorwerpen geeft die Leopold Bloom in een la vindt. Een Nederlands voorbeeld dat Eco vermoedelijk niet kent, is Max Havelaar, waar Batavus Droogstoppel een lijst geeft van alle opstellen die door Sjaalman aan hem gegeven zijn. De lijst uit Max Havelaar blijkt achteraf een aankondiging te zijn van onderwerpen die Multatuli later ten dele in zijn Ideeën zou verwerken.

Waarom deze aandacht voor lijstjes? Volgens Umberto Eco is het lijstje the mark of a highly advanced, cultivated society because a list allows us to question the essential definitions. Wat hij hiermee bedoelt is makkelijker te begrijpen met een voorbeeld.

Stel je een mens voor, wiens karakter ik probeer te definiëren. Dan kan ik proberen dit te omschrijven, waarvoor ik om te beginnen dit karakter helemaal moet begrijpen. Maar ik kan ook een lijst met de boeken uit zijn boekenkast geven. Het voordeel is, dat ik dan niet volledig hoef te begrijpen, maar toch een goed beeld krijg van (de interesses van) deze persoon.

Vermoedelijk was dat de reden waarom Multatuli de lijst met opstellen van Sjaalman geeft. In één keer worden zijn interesses, maar ook zijn kennis, duidelijk, terwijl de uiterlijke omschrijving van deze persoon (verarmd, zenuwachtig) deze informatie nooit had kunnen geven.

Er is alleen één probleem met lijstjes in literatuur. Ze zijn onwaarschijnlijk saai om te lezen. Dat was al zo met de opsomming van Homerus, waarvan je de eerstgenoemden al vergeten bent als je bij de laatste aankomt. Ook het Bijbelboek Numeri  wordt door de meeste mensen, inclusief de zeer gelovigen, overgeslagen. Want hoewel ieder mens die ik ken lijstjes maakt, van boodschappenlijstjes tot verlanglijstjes, ken ik maar weinig personen die deze voor hun plezier gaan lezen.

Behalve Umberto Eco, die als gastcurator bij het Louvre een tentoonstelling mocht opzetten. Of het zo door hem bedoeld is weet ik niet, maar het is een soort Droste effect geworden; een lange lijst met lijstjes.

U.S. State Department: Israel is not a tolerant society

Israel dismally fails the requirements of a tolerant pluralistic society, according to a new report from the U.S. State Department.

Despite boasting religious freedom and protection of all holy sites, Israel falls short in tolerance toward minorities, equal treatment of ethnic groups, openness toward various streams within society, and respect for holy and other sites.

lees verder op Haaretz

Europe's Left: Not Dead Yet

"The facts speak only when the historian calls on them," wrote E.H. Carr in his landmark work What Is History? "It is he who decides which facts to give the floor and in what order or context." And so it is that, by giving a particular selection of "facts" the floor, distorting others and ignoring the rest that lie in clear view, an orthodoxy has emerged on this side of the Atlantic that the European left is in free fall.

"A specter is haunting Europe," reports the New York Times. "The specter of Socialism's slow collapse.... Where the left holds power, as in Spain and Britain, it is under attack. Where it is out, as in France, Italy and now Germany, it is divided and listless."

lees verder op de website van The Nation

Frank Castro over het Junglecommando

In de zoektocht naar de Nederlandse betrokkenheid bij de binnenlandse aangelegenheden van Suriname  ben ik inmiddels aangekomen bij het Jungle Commando, zoals al bleek uit het kleine stukje over Peter van Haperen.

Veel van die Nederlandse betrokkenheid kennen we uit het boek dossier Moengo geschreven door Frits Hirschland in 1993. Deze was secretaris van het Jungle Commando van Ronnie Brunswijk tijdens de Binnenlandse Oorlog in Suriname.

Kort door de bocht zou Nederland het Jungle Commando gefinancierd hebben. Tweeëndertig miljoen gulden ontwikkelingsgeld zou, via het Zeister Zendinggenootschap, aan Ronnie Brunswijk gegeven zijn. De lokale 'baas' van de operatie was kolonel buiten dienst Bas van Tussenbroek.

Voor de gemiddelde Nederlander van nu lijkt dit misschien wat teveel James Bond voor ons kikkerlandje. Toch blijken we in de periode van 1975 tot 1991 in Suriname een bullfrog met een gewelddadige kwaak. Hadden we eerst in 1980  Bouterse met geweld aan de macht geholpen, nu probeerden we hem, met nog veel meer geweld, weer te wippen. Het werd een jammerlijk en bloedig fiasco.

Overigens had de LAMID sinds 1980 wel iets erbij geleerd. Waren het tijdens de coup nog Nederlandse militairen in actieve dienst, inmiddels was men overgegaan op ex-militairen. Een ex-militair die vrijelijk de beschikking had over ruim 30 miljoen gulden ontwikkelingsgeld, zodat hij deze kon 'stelen' voor de goede zaak van een gewapende opstand tegen Bouterse. Niet dat het 'slachtoffer', het ministerie van Ontwikkelingshulp, ooit de moeite heeft gedaan om aangifte te doen, of kolonel bd van Tussenbroek civiel te vervolgen.

In strategische zin lijkt deze operatie van Nederland in Suriname verdacht veel op de andere contra-operaties in Midden Amerika, die in de jaren tachtig als paddenstoelen uit de grond schoten en die zonder uitzondering gefinancierd werden door de VS. Voormalig militairen, gerund door de geheime dienst, betaald met ontwikkelingsgeld via christelijke 'ontwikkelingsorganisaties' en bemand door ballingen. Maar zonder enkele basis in de bevolking van het land zelf.

Als het doel was geheel Suriname te veroveren, was het een waanzinnige onderneming. Al was het maar omdat 30 miljoen dan veel te weinig is. Ook hier de parallel met de VS. Daar raakten de kleine geheime potjes overheidsgeld ook al snel op. En net als de Amerikanen, voelden de Nederlandse geheime diensten (en hun opdrachtgevers) er niet zoveel voor om in het openbaar geld te gaan vragen aan hun parlementen.

De Amerikanen gingen in de drugshandel om het geld te verdienen voor hun geheime operaties. Uiteindelijk leidde dit tot het Iran-Contra schandaal toen bekend werd dat de VS wapenleveranties aan Iran betaalden met drugsgeld.

Drie maal raden welke oplossing Nederland in Suriname koos.*)

Als het ontwikkelingsgeld op is, komt er een Cubaanse balling op het Surinaamse toneel. Eulalio Francisco Castro Paz is zijn volledige naam, maar hij is beter bekend als Frank Castro.

Castro is een manusje van alles; ex-militair, opstandeling, geheim agent, wapenhandelaar, drugsdealer en terrorist. Geboren in 1942 op Cuba, na de opstand van zijn naamgenoot naar de VS gevlucht, van 1962 tot 1963 in het Amerikaanse leger gezeten om vervolgens in een reeks van duistere zaakjes verwikkeld te worden die te lang is om hier volledig op te noemen.

De hoogtepunten van zijn CV bevatten onder andere de Bay of Pigs invasie in 1961, en de oprichting van de CORU in 1976. Deze organisatie hield zich bezig met moordaanslagen zoals die op Fidel Castro en  bomaanslagen waaronder die op Cubana Flight 455 bij welke alle 73 passagiers omkwamen.

Ook hield Frank zich op grote schaal met drugshandel bezig. Op het moment van zijn verschijnen in Suriname, is hij een belangrijk persoon binnen het Medellinkartel. Als hobby financiert hij een trainingskamp in de Everglades in Florida voor rechtse contra's uit Midden Amerika. De Amerikanen werken dan (alweer) met hem samen, Frank Castro zou namelijk één van de belangrijkste leveranciers van de coke zijn in het Iran-Contragebeuren.

In de praktijk was zijn rol in Suriname dezelfde. Hij zorgde voor de drugs die het geld moesten opleveren om Ronnie Brunswijk te financieren.

Althans. Dat beweerde Frits Hirschfeld in 1993 in Dossier Moengo. Tijd om het aan Frank zelf te vragen.

Dat is makkelijker gezegd dan gedaan, maar niet geschoten is altijd mis. En met wat geluk leerde ik een familielid van Frank kennen, dus kon ik in ieder geval vragen of hij zin had om vragen te beantwoorden. Die toestemming kreeg ik, met enkele beperkingen. Geen vragen die de veiligheid van anderen bedreigen, niet te lang en schriftelijk.

Ik had vooraf niet verteld waar mijn interesse specifiek naar uitging, en in zijn CV zijn de Surinaamse contra's maar een onbelangrijk gevalletje, dus ik vermoed dat hij verrast was. Maar na een paar weken kreeg ik netjes de antwoorden terug.

Hij kende het boek van Hirschfeld niet en kan dus niet zeggen of zijn verhaal in alle opzichten betrouwbaar is. Wel klopt het dat hij drugs leverde. Ook bevestigt hij het incident waar de titel van het boek van Hirschfeld naar verwijst.

Het gaat om een episode uit 1990 waarin Bouterse en Brunswijk begonnen zijn aan vredesonderhandelingen die men wil frustreren. Hiervoor laat men een vliegtuig met cocaïne, die zogenaamd voor Bouterse bedoeld was, 'verdwalen' en landen in Moengo, dus in het gebied van Brunswijk. Hierdoor heeft Brunswijk een lading coke in handen terwijl Bouterse publiek afgaat als een drugsdealer. Op korte termijn lukt het plan. Bouterse is woest en laat enkele van Brunswijks mensen vermoorden. Maar in 1991 is de vrede toch getekend.

Op de vraag of dit zijn eigen idee was, ontkent Frank Castro. Het idee was verzonnen door de DEA en de FBI. Omdat de openbaarheid van de fout bezorgde coke onderdeel was van het plan, heeft men de partij van Moengo verbrand. Daar was een vertegenwoordiger van Suriname en iemand van de Amerikaanse ambassade bij aanwezig.

Ook op de vraag of hij vooraf kolonel van Tussenbroek op de hoogte heeft gesteld van het plan Moengo antwoordt hij ontkennend.

Wel heeft hij met van Tussenbroek contact gehad in verband met het Jungle Commando. Hij bevestigt dat deze gesprekken werden afgeluisterd door de Franse geheime dienst. Hij wist dat, omdat de Fransen met hen samenwerkten.**)

Ook bevestigt de dealer-terrorist dat hij contact gehad heeft met het Zeister Zendingsgenoodschap in verband met het Junglecommando.

Hij schrijft dat hij op persoonlijke titel betrokken raakte en dat hij vooral gemotiveerd werd omdat Bouterse sympathie zou hebben voor Cuba. Hij werd gerekruteerd door Surinaamse ballingen uit Nederland.

Behalve met van Tussenbroek heeft hij in verband met Suriname ook contact gehad met een andere Nederlandse ex-militair. En niet de eerste de beste, maar de beruchte kapitein Raymond Westerling. Het CV van Westerling is de Nederlandse variant van dat van Frank Castro en begint al in de Tweede Wereldoorlog. Overigens stierf Westerling in deze periode (1987).

Nu ik de antwoorden van Frank Castro verwerk voor het openbaar, wil ik er wel op wijzen dat informatie zo betrouwbaar is als zijn bron. In dit geval is de bron misschien iets minder betrouwbaar dan bij de willekeurige burger.

Zo moeten we zijn motivatie met een korrel zout nemen. Uit openbaar gemaakte rapportages van de CIA, die al eerder op dit weblog te zien waren, blijkt dat Bouterse zijn contacten met Cuba verbrak na de decembermoorden en de inval van Grenada. Dat Frank Castro behoorde tot het Medellinkartel, terwijl Bouterse zijn zaakjes elders regelde, lijkt een wat realistischer motivatie. En dat drugs- en wapenhandel geld verdient zal ongetwijfeld ook meespelen.

Het woord van Frank is vooral betrouwbaar als dit het verhaal van anderen bevestigt. De meeste vragen die ik gesteld had, waren daarop gericht. Hij bevestigt de (afgeluisterde) betrokkenheid van kolonel bd van Tussenbroek, de betrokkenheid van het Zeister Zendingsgenootschap, de betrokkenheid van kapitein Westerling, de drugshandel, en de Moengo-episode.

Natuurlijk beweert de LAMID dat dit niet door hen is opgezet. Dat hun ex-medewerkers van Tussenbroek en Westerling op eigen houtje handelden.***) Dat Nederland het Jungle Commando niet meegefinancierd heeft, maar dat de kolonel bd. ontwikkelingsgeld stal.

Maar stel je voor dat deze ontkenning waar was. Dan zou er vijf jaar lang een opstand in Suriname plaatsgevonden hebben waar Fransen en Amerikanen aan meedoen, en waar bondgenoot Nederland niets van af wist. Ondanks het feit dat deze opstand ten dele met van Nederland gestolen geld gefinancierd was. Waarvan een groot deel van de organisatie in Nederland plaatsvond, wat niet onlogisch is als je bedenkt dat 40% van de Surinamers hier woont. Maar die voor de BVD onzichtbaar bleef. Ondanks het feit dat mensen als Raymond Westerling en Frank Castro betrokken waren.

In dat geval kunnen we onze diensten wel opdoeken, want dan zijn ze dermate incompetent dat je veiliger af bent zonder.

*) Ook de IRT gebruikte deze methode, zoals uit de parlementaire enquête is gebleken.

**) Het 'ontwikkelingsgeld' stond in Frans Guyana op een rekening van het Zeister Zendingsgenootschap. Ook gebruikte het Jungle Commando Frans Guyana als uitvalsbasis.

***) Hetzelfde excuus wordt gegeven voor het gedrag van de voltallige Nederlandse missie tijdens de coup in 1980.

De eerste Nederlandse militair attaché in Suriname kolonel Valk pleegt op eigen houtje (maar met medewerking van de andere Nederlandse militairen) een coup, zijn opvolger als militair attaché, kolonel van Tussenbroek, organiseert op eigen houtje een gewapende opstand.

Als het waar was, dan moeten ze bij Defensie nog eens gaan nadenken over hun personeelsbeleid.

Graaien en meekraaien

Bonussen. Politici blijven maar herhalen dat het te gek is, dat er wat aan gedaan moet worden en dat het nu afgelopen moet zijn. Niet dat dit helpt, want Wall Street behaalt dit jaar een nieuw record; 140 miljard dollar.

Voor het gemak rekenen we alleen de bonussen van de 23 grootste instellingen, dus het eindbedrag zal nog iets hoger zijn. Gemiddeld krijgt iedere bankier in 2009 een bonus van 143400 dollar. Dat geldt niet alleen voor de goeddraaiende banken, maar ook voor de banken die met overheidssteun in leven worden gehouden.

Nu ben ik zelf geen principieel tegenstander van bonussen. Niet dat elke bonus een zegen is, maar dit ligt aan de uitvoering, niet aan het principe van bonussen. Daarnaast zijn bonussen gewoon inkomen, en wordt er dus belasting over betaald. Bij een behoorlijk belastingsstelsel, profiteren we daardoor allemaal een beetje. Daarnaast is het afschaffen van bonussen slechts aanleiding om de gewone lonen van de bankiers te verhogen, waardoor het een broekzak-vestzak verhaal wordt.

Wel wordt duidelijk dat het gekrakeel van politici weinig tot geen invloed heeft op het gedrag van ondernemingen. Tenminste, als men het bij retorische gesputter laat, en dit niet omzet in concrete wetgeving. Zoals tot nog toe; de meeste politici zijn een stuk sneller met hun mondelinge kritiek, dan met schriftelijk beleid.

Als het gaat om veelverdieners viert populisme hoogtij, zonder dat er nagedacht wordt over wat men roept. De burger heeft het niet zo op veelverdieners, helemaal niet in tijden van krimp en crisis. En politici hebben zelden meer het lef om deze burger uit te leggen dat in een kapitalistische wereld de invloed van de overheid op de maximumlonen slechts indirect is. Aangezien vrijwel niemand zin heeft om het kapitalisme af te schaffen, blijft het bij veel retoriek en weinig wetgeving.

Politici zouden er verstandig aan doen in dit geval de waarheid te vertellen; we gaan er niets aan doen. Niet omdat er geen mensen zijn die op immorele wijze hun zakken vullen, maar omdat de nadelen van begrenzing groter zijn dan de voordelen.

Want waarom zou men wel topinkomens in het bankwezen willen begrenzen, en niet in andere sectoren? En wat moet men met ondernemers/aandeelhouders, die geen loon ontvangen maar winst maken, en op die manier nog veel meer verdienen dan welke bonus dan ook?

Men zou zich moeten concentreren op het verhogen van inkomstenbelasting, zodat de staat (wij allemaal dus) meeprofiteren van het graaien. We moeten geen einde maken aan de graaicultuur, maar we moeten wat effectiever worden in het meegraaien.

Helaas houden de politici het vooral op meekraaien, waardoor 2009 toch weer een recordjaar is geworden wat bonussen betreft.

DSB moet bankroet

Het is ongeveer een jaar geleden dat we vele banken hebben zien redden door de overheid. De soap rond DSB lijkt precies op het tegenovergestelde; de overheid lijkt hier haar best te doen om de bank failliet te laten gaan.

Zo is het directe probleem er één van liquide middelen. De klant heeft, sinds 2 oktober, meer dan 600 miljoen uit de bank getrokken. In omvang is deze (eerste) bankrun echter niet de hoofdoorzaak; de Nederlandse Bank heeft zelf namelijk ook nog 800 miljoen uit de bank getrokken.

Ook heeft men te vroeg in willen grijpen, waardoor de rechter in eerste instantie de gewenste noodmaatregel van de Nederlandse bank heeft geweigerd. Pas toen er opeens in de media gemeld werd dat de DSB op het punt van omvallen stond (volgens de Volkskrant op basis van bronnen van het ministerie van Financiën) ontstond een tweede bankrun, waardoor de rechtbank van mening is veranderd.

Het bovenstaande is zeker, maar er zijn ook minder bewijsbare aanwijzingen. Zo stelt de DSB én Jelle Hendriks (woordvoerder van een deel van de door koopsompolissen gedupeerde klanten) dat men géén handtekening onder een schikking mocht zetten van de Nederlandse Bank. Dit wordt ontkend door de Nederlandse Bank, maar het bijzondere is dat men (Scheringa en Hendriks) bij Nova live op Tv een (juridisch bindende) mondelinge afspraak heeft gemaakt, waardoor handtekeningen feitelijk overbodig zijn geworden. Dit is alleen logisch bij een verbod door de Nederlandse Bank.

Een tweede, moeilijker te controleren bewering, is de anonieme verklaring van één van de andere banken, dat hen verboden is om een reddingsplan te maken voor de DSB. Bedenk dat de andere banken straks, via het garantiestelsel, opdraaien voor een faillissement van de DSB. Als de kosten van dit bankroet groter zijn dan de kosten voor een redding, dan is het onwaarschijnlijk dat de anonieme bronnen niet de waarheid spreken.

En, als laatste, blijken de bewindvoerders iets te snel te zijn geweest  met het verzoek tot faillietverklaring. De rechter heeft het verzoek tot uitstel van de DSB ingewilligd. Dit is dus al de tweede keer dat de rechter het proces van ontmanteling van de DSB te snel vindt gaan.

Waarom heeft men zo'n haast? Deze vraag lijkt gerechtvaardigd als we het bovenstaande nog eens lezen.

Hiervoor is slechts één reden aan te geven. Andere banken hebben, net als de DSB, zeer hoge (gemiddeld ca 80%) provisies gevraagd. Andere banken hebben, net als de DSB, meer (tot 150%) aan klanten geleend dan verantwoord is. Aangezien de Nederlandse Bank (en de minister van Financiën) dit als oorzaken noemen van de problemen bij de DSB, stelt men impliciet dat de andere banken óók in de problemen zitten.

Want stel je voor dat de DSB de afgesproken regeling met zijn gedupeerde klanten uitvoert, dan kunnen de klanten van de andere banken op basis van deze regeling claimen bij hún bank. Indien de claim bij DSB 85 miljoen kost, en zij 2% (=het marktaandeel van DSB) van dit probleem op hun balans hebben staan, dan is het totaal van de claim 4,25 miljard. In dat geval is DSB weliswaar niet failliet, maar zitten de grote systeembanken opeens zwaar in de problemen. Dan hadden we het niet gehad over een bankrun op één van de kleinste bankjes, maar over een bankrun op de (reeds door de overheid gesteunde) systeembanken.

Het bankroet van DSB moet dus vooral een run op andere banken voorkomen.

Geen PvdA 2.0, maar Newest Labour

Rapport Dijksma

Drie Europese zetels en veertien in de nationale peiling. Deze woorden geven de sfeer in de PvdA van dit moment aan. Het schrikt iedereen weer even wakker, met name de politici die op een zetel zitten waarvan de poten gevaarlijk door beginnen te buigen.

En in de beste PvdA traditie werd het dus tijd voor een rapport. Nu was het voorgaande rapport (Vreeman) nog niet in zijn geheel besproken, laat staan dat de aanbevelingen duidelijk in de praktijk zijn gebracht, maar de urgentie eiste nóg een rapport.

Dit laatste rapport, het rapport Dijksma, is misschien nog ontluistender dan de slechte peilingen. Niet vanwege het beeld dat dit schetst van de partij en haar laatste campagne, maar vanwege het totale gebrek aan analyse. De conclusies zijn nergens op gebaseerd en van een oppervlakkigheid die men op de kleuterschool al af had moeten leren. Het is ook eigenlijk geen rapport, maar een brief.

'Een verbeterde campagneorganisatie, een agenda voor de gemeenteraadsverkiezingen en een hervonden zelfbewustzijn over de bereikte resultaten', dat is in het kort de oplossing. Het rapportje zelf concentreert zich overigens vooral op die betere campagneorganisatie; meer geld en macht voor de campagneorganisatie.

Punt. Veel meer vinden we namelijk niet. De agenda voor de gemeenteraadsverkiezingen wordt niet geleverd. Ook heeft men niet de moeite genomen om de bereikte successen waar we ons zelfbewustzijn uit moeten halen even te noemen.

Het rapport bevestigt zo precies de oorzaak waar veel mensen voor weglopen; geen inhoud, alleen campagne. Met als toppunt van oenigheid de aanbeveling om minder op een denkagenda, en meer op een doe-agenda aan te sturen.

Deze doe-agenda wordt een beetje aangegeven, en op één punt is het inderdaad geen denkagenda. Want er is niet erg nagedacht over de zaken die op deze doe-agenda zouden moeten komen. Vier van de zes aanbevelingen gaan over de overheden haar uitvoerders;

'Ambtelijke helden' kenmerken zich door 'ongehoorzaamheid', de overheid is 'vermolmd', de publieke sector moet worden 'opengebroken', en klachten over hufterig gedrag van ambtenaren moet door de verantwoordelijk politicus/bestuurder persoonlijk worden opgepakt.

Die laatste opmerking is curieus. Want de ambtenaren gedragen zich vaak vermolmd en hufterig in opdracht van deze bestuurders. De opmerking is dan ook in tegenspraak met het verhaal over ambtelijke helden die hier juist tegen in moeten gaan met hun ongehoorzaamheid. Zonder denken wordt zo'n doe-agenda al heel snel tegenstrijdig.

Waar het rapport wel melding van maakt, maar vervolgens onder het tapijt schuift als onbelangrijk, is de internationale tendens. Alle Europese sociaal-democratische partijen zitten electoraal in de problemen. De slechtste peiling aller tijden voor de PvdA, de slechtste peiling aller tijden voor Labour, en de slechtste verkiezingsuitslag aller tijden voor de SPD, drie gebeurtenissen uit één maand van de Europese sociaal-democraten. Dijksma en co zien ze wel, maar menen dat deze voor de problemen van de PvdA niet relevant zijn. Zonder de moeite te nemen deze boute stelling uit te leggen.

Het is echter voor iedereen die wel eerst denkt voordat hij iets doet duidelijk dat de hele sociaal-democratie een probleem heeft. Dat dit een Europees verschijnsel is en dat de oorzaak dan ook in de overeenkomsten tussen de PvdA en haar zusterpartijen gezocht moet worden.

Zelfs zonder internationale blik is de hoofdconclusie van het rapport van Dijksma en co al aantoonbare kul. Ongeacht hoe slecht en onzichtbaar de campagne ook geweest mag zijn, de peilingen waren ook al slecht vóór die campagne. En ze zijn na de campagne ook niet beter geworden.

De geschiedenis van de Europese overeenkomsten

De sociaal democratie is vanaf haar oprichting een internationale organisatie geweest. Weliswaar bleek het internationale aspect ten tijde van oorlog weinig bestendig, waardoor de verenigde proletariërs aller landen met enige regelmaat tegen elkaar gevochten hebben, maar het oorspronkelijke programma was internationaal gericht, bedacht door sociaal-democraten uit verschillende landen en bedoeld om strategisch als eenheid te opereren. Dat is nog altijd traceerbaar in ons clublied, de Internationale.

Hoewel de doelstellingen, methodes, retoriek en organisatie de afgelopen anderhalf eeuw herhaaldelijk veranderd zijn, waren ook deze veranderingen bij alle Europese sociaal-democraten te traceren.

Even kort door de bocht was men eerst een weinig geaccepteerde actiepartij die praktische rechten als eerste doelstelling had (kiesrecht, arbeidswetten). Tijdens de Grote Depressie kwam hier een macro-economische visie, die sterk gebaseerd was op de anticyclische begrotingstheorie van Keynes, voor in de plaats. Na de tweede wereldoorlog werd deze aangepast en uitgebreid met het begrip van de nivellerende verzorgingsstaat, terwijl de nadruk op structurele internationale samenwerking in dezelfde periode een vlucht nam. In de jaren zestig van de vorige eeuw kwam daar weer een reeks idealen bij, mbt emancipatie, democratisering en vrijheid in de persoonlijke levenssfeer.

Tijdens de crisis van de jaren tachtig werden veel van de bovenstaande idealen weer losgelaten. Zeker de economische ideeën werden ingeruild voor het idee van een door de overheid gematigd kapitalisme. Van een idealistische sociaal-democratische partij werd men een praktisch sociaal-liberale partij.

Deze inhoudelijke ontwikkeling, die ik wat kort en daardoor niet helemaal zuiver samenvat, was niet alleen in Nederland zichtbaar, maar in de hele sociaal-democratie. Om de laatstgenoemde als goed voorbeeld te gebruiken; Kok, Blair en Schröder hebben alledrie min of meer dezelfde praktische sociaal-liberale veranderingen ingevoerd. En het zijn hun opvolgers (Bos, Brown en Steinmeier) die momenteel electoraal historisch slecht scoren.

Gezien de geschiedenis van de sociaal-democratie, de inhoudelijke gelijkenis tussen de sociaal-democratische partijen en de gelijktijdige electorale tendens, lijkt het uitgesloten dat het probleem van de PvdA wezenlijk verschilt van het probleem van de SPD of Labour. Iedere aanbeveling die zou kunnen werken, zal ook moeten gelden voor deze zusterpartijen.

Dat betekent dat een analyse die met aanbevelingen komt, die alleen voor de PvdA gelden, onbesproken de prullenbak in kan. Zoals het rapport Dijksma.

De huidige overeenkomsten

Momenteel is de Europese sociaal-democratie een sociaal-liberale stroming. Zij is een voorstander van het kapitalisme, maar wil deze wel door de overheid laten begrenzen. Ook zoekt men oplossingen binnen de overheid in meer marktwerking. Tegelijkertijd is zij een voorstander van internationale vrijhandel, zelfs in tijden van crisis. Denk bijvoorbeeld aan de oproepen van Brown en Bos over de toenemende protectiemaatregelen. Ook is men, althans binnen de EU, voorstander van een vrij verkeer van goederen en mensen.

Behalve de inhoudelijke overeenkomsten tussen Labour, SPD en de PvdA is er nog een overeenkomst. Ze zijn alledrie traditionele bestuurspartijen, die terecht verantwoordelijk gehouden worden voor de huidige stand van zaken in hun land. Indien de burger tevreden zou zijn, zou dit stemmen opleveren. Bij ontevredenheid werkt dit tegen hen.

Een derde overeenkomst is het feit dat men de inhoud wel veranderd heeft, maar de retoriek vaak niet. Hoewel de sociaal-democraten medeverantwoordelijk zijn voor de uitholling van sociale voorzieningen in de jaren '90, roept men nog onveranderd dat men opkomt voor de minderbedeelden. Om een Nederlands voorbeeld te gebruiken; voedselbanken zijn nodig sinds de regering Kok, maar de PvdA roept wel dat het schande is dat ze noodzakelijk zijn. Of nog een voorbeeld; de privatiseringen van de overheid heeft gezorgd voor de hoge lonen van de bestuurders van deze nieuwe organisaties. Achteraf schande roepen, zonder de oorzaak te bespreken, is weinig verheffend.

In Duitsland en Nederland heeft deze spagaat tussen woorden en daden geleid tot een serieuze concurrent ter linkerzijde. In Engeland, dat een ander kiesstelsel kent, zal dit niet zo snel gebeuren. De SP en Linke roepen immers ook dat de sterkste schouders de zwaarste lasten moeten dragen. En ze zijn daarin een stuk geloofwaardiger omdat ze nooit de verantwoordelijkheid hebben genomen voor beleid dat in het tegenovergestelde resulteerde. Dat men dit heeft weten vol te houden door überhaupt geen regeringsverantwoordelijkheid te nemen, doet aan hun geloofwaardigheid niets af.

Een ander resultaat van deze spagaat is de kritische houding die de burger heeft ten opzichte van sociaal-democratische bestuurders. Voor een sociaal-liberale partij is het niet erg dat prominente PvdA-ers hun zakken soms lijken te vullen. Het liberalisme heeft immers geen moreel oordeel over veelverdieners, zolang de armsten maar een beetje meeprofiteren.

Voor een partij die haar retoriek nog niet heeft aangepast is dit anders. Zeggen dat je voor de kleine inkomens staat, om vervolgens beleid goed te keuren waar dat niet uit blijkt en tegelijkertijd zelf goed verdienen, is terecht aanleiding voor een kritische houding. In Engeland is dit misschien het duidelijkst geworden, maar ook in Nederland worden PvdA bestuurders harder aangepakt op dergelijke momenten dan politici van andere partijen. En terecht.

De belangrijkste aanbeveling die voor alle sociaal-democraten van Europa geldt is de volgende; zorg ervoor dat de retoriek en de inhoud bij elkaar passen.

De crisis

Nu we in de grootste economische crisis sinds de Grote Depressie zitten, wordt de sociaal-democratie afgestraft. Blijkbaar wordt zij ten dele verantwoordelijk gehouden en/of haar oplossingen voor deze crisis zijn niet overtuigend.

Wat de verantwoordelijkheid betreft, moeten we het electoraat gelijk geven. In de periode voorafgaand aan de crisis waren sociaal-democratische regeringen aan de macht. Ministers van financiën in Nederland, Engeland en Duitsland (de politiek verantwoordelijken voor het toezicht op de banken) waren sociaal-democraten.

Niet alleen wat betreft het falende toezicht, ook als het gaat om de oorzaken van de crisis, draagt de sociaal-democratie verantwoordelijkheid. Het sociaal-liberalisme van Blair/Kok/Schröder zorgt voor een vrijere markt en minder overheid. Wie zelf winstmaximalisatie in het openbaar vervoer invoert, mag niet verrast zijn als men dit goede voorbeeld volgt in andere sectoren. Een bonuscultuur is het gevolg van een cultuur van winstmaximalisatie, en niet de oorzaak.

Ook de vrije marktgedachte van het sociaal-liberalisme heeft niet louter voordelen. Hoezeer de EU ons nationaal inkomen ook verhoogd heeft,  de lasten en de lusten zijn niet gelijkmatig verdeeld. Grosso modo zijn het de betere inkomens die hiervan profiteren, terwijl de economische en sociale nadelen voornamelijk bij de lagere inkomens terechtkomen. Geen wonder dat de nee-stemmers in Frankrijk, Ierland en Nederland bij de referenda over deze EU vooral uit die sociale groep kwamen.

Wat de oplossing van de crisis betreft heeft het sociaal-liberalisme ook een probleem. Een crisis lost zich in een kapitalistische situatie vanzelf op, de verantwoordelijkheid van de overheid is beperkt tot de fiscale dekking. In gewoon Nederlands betekent dit dat je niets doet, behalve bezuinigen om de overheidsfinanciën op orde te houden.

Overigens houden de huidige sociaal-liberaal geworden sociaal-democraten zich niet aan hun eigen macro-economische visie. Men grijpt in een Pavlov-reactie toch weer terug op Keynes. De ideetjes over extra overheidsinvesteringen op nationale schaal als oplossing voor een crisis met een mondiale oorzaak tieren welig. Wederom klopt de retoriek niet met de in praktijk gebrachte politiek.

Newest Labour

Het wordt tijd dat we New Labour de geschiedenisboeken laten betreden en dat we een Newest Labour verzinnen die haar op kan volgen. Het is verstandig om dat niet als PvdA te gaan doen, maar onze Engelse en Duitse makkers eens uit te nodigen. Om samen een nieuwe visie te bedenken.

Ik kan hier achter mijn computertje alleen ervan dromen, maar de grote jongens zullen het moeten doen. Brown, Bos en Steinmeier zullen hier het initiatief voor moeten nemen. Of opzij stappen voor iemand die dit doet.

Mijn Newest Labour zou niet teruggaan naar het socialisme van onze oorsprong, maar verder gaan in de richting die ingeslagen is door New Labour. Maar niet zonder haar ingrijpend te corrigeren.

Want hoewel een vrije markt noodzakelijk is voor een goed draaiende wereldeconomie, effectief toezicht is nodig om de nadelen te beperken, net als een fiscale herverdeling. Een goed draaiende sociaal-democratische economie meet men aan het inkomen van de allerarmsten, niet aan het BNP.

Daarnaast ontbrak er een hart bij New Labour. Niet iedere economisch verstandige beslissing is moreel acceptabel.

Denk ook aan onze ideeën over ontwikkelingssamenwerking, die niet hebben voorkomen dat het percentage van Afrikanen dat met minder dan 1 dollar rond moet komen is gestegen van 10% naar 70%. En dat in de periode dat er geen crisis was.

Doodgewoon omdat de sociaal-democraten geen werk gemaakt hebben van een vrije markt die voor iedereen vrij is, en niet alleen voor ons Europeanen. Laten we ophouden met het subsidiëren van armoede in de vorm van ontwikkelingshulp, in ruil voor een open markt waar Afrika ook aan mee mag doen. Het is de enige manier om kleptocratieën te veranderen in meritocratieën.

Een visie met een EU die eerst zichzelf hervormd tot een democratie, voordat men meer territorium en bevoegdheden opeist. Met een rechtstreeks gekozen president en een parlement die uit één Europese lijst gekozen wordt. Zonder Raad van Europa, die overbodig is in een democratie. Een parlement met volledige bevoegdheden, dat niet lijkt op Babylon, maar waar men Engels, Duits of Frans spreekt. Zoals men achter de coulissen toch al doet. Hierdoor krijgt de burger meer invloed, en volgt een rechtvaardiger verdeling van de lusten en lasten van de internationalisering vanzelf.

Een visie die nog altijd uitgaat van de VN, zonder te vergeten dat de VN geen representatief orgaan is. Een dictatuur als China heeft een vetorecht, net als voormalige grootmachten als Engeland en Frankrijk. Grote democratieën als India en Brazilië hebben te weinig gewicht. Misschien wordt het tijd voor een parallelle organisatie van landen die zich aan bepaalde democratische spelregels houden.

Een internationale visie, want alleen daarin heeft de enige van oorsprong internationale politieke beweging haar bestaansrecht. En een internationale visie betekent dat je die ook op internationaal niveau samen verzint. En aanpast als de tijden daar om vragen.

Zoals nu.

Wabash cannonball

Er was ooit een tijd dat muzikanten op TV gewoon live speelden. Maar het is de outfit van gastheer Porter Wagoner die dit filmpje met Jerry Reed pas echt de moeite waard maakt.